close
تبلیغات در اینترنت

سنایی غزنوی

رتبه در گوگل

تبلیغات



آرشیو

نویسندگان

ورود کاربران

عضويت سريع

    نام کاربری :
    رمز عبور :
    تکرار رمز :
    ایمیل :
    نام اصلی :
    کد امنیتی : * کد امنیتیبارگزاری مجدد

آمار


    آمار کاربران آمار کاربران
    افراد آنلاین افراد آنلاین : 3

    آمار بازدیدآمار بازدید
    بازدید امروز بازدید امروز : 11
    بازدید دیروز بازدید دیروز : 368
    آي پي امروز آي پي امروز : 8
    آي پي ديروز آي پي ديروز : 45
    بازدید هفته بازدید هفته : 999
    بازدید ماه بازدید ماه : 3,538
    بازدید سال بازدید سال : 19,274
    بازدید کلی بازدید کلی : 563,862

    اطلاعات شما اطلاعات شما
    آی پی آی پی : 3.90.56.90
    مرورگر مرورگر :
    سیستم عامل سیستم عامل :
    تاریخ امروز امروز : شنبه 31 فروردین 1398

خبرنامه

    براي اطلاع از آپيدت شدن سایت در خبرنامه سایت عضو شويد تا جديدترين مطالب به ايميل شما ارسال شود

تبلیغات

برترین محصولات فروشگاه

درد و اندرزهای سیاسی در حدیقه و دیوان سنایی

  درد و اندرزهای سیاسی در حدیقه و دیوان سنایی

عنوان این مقاله، درد و اندرزهای سیاسی در دیوان و حدیقه­ی سنایی است. دردهای سیاسی، از بی­عدالتی­ها، ناامنی­ها و ظلم و جور حاکمان روزگار، ناشی می­شود و باعث درد و رنج اقشار مختلف جامعه می­شود. عارفان بزرگ، همه­ی انسان­ها را مخلوق خدا دانسته و حاکمان و قدرتمندانی را که در راه کسب منافع خویش بودند، مورد انتقاد قرار داده و از حقوق ضعفا، دفاع می­کردند و این امر را جزء رسالت­های اجتماعی خویش می­دانستند. حکیم سنایی، شاعر و عارفی است نگران پیرامون خویش، او از نزدیک، ناهنجاری­ها را لمس کرده و با تازیانه­ی  سلوک، برگرده­ی حاکمان عصر، کوبیده است. او گاهی مستقیماً رویاروی مظالم  کلام عصر ایستادگی می­کند و زمانی، با پند و اندرزهای سیاسی،  به تشویق حکّام، برای عدالت ورزی و رعیت پس روزی می­پردازد. او منتقدی است سیاسی، با دیدگاههای آرمان گرایانه،  که هدفش شورش مردم علیه حکومت نیست بلکه اصلاح اوضاع سیاسی و اصلاح فرد و جامعه است.

کلمات کلیدی: دردهای سیاسی، اندرزهای سیاسی، ظلم، عدالت، دیوان و حدیقه­ ی سنایی

 مقدمه

نیمه­ی دوم قرن پنجم و تمام قرن ششم و آغاز قرن هفتم، دوران تاخت و تاز غلامان زردپوست ( ترک) است که باعث نابسامانی اوضاع اجتماعی و سیاسی ایران می­شود، از میان همین غلامان معمولاً دسته­یی بر دیگران، به رتبه و درجه، تفوّق می­یافتند و کم کم به امارت می­رسیدند، آنان، در دوره­های مملوکی، با سختی روزگار سپری کرده و بعد از به قدرت رسیدن، از سر کینه توزی، به فساد و تباهی در جامعه می­پرداختند، اینان با همه­ی تظاهر به دینداری، مردمی فاسد، شرابخواره و قتال بودند و ظلم و ستمگری پیشه­ی ایشان بود. شاعران، به دلیل داشتن روح حساس و طبع لطیف، بهتر از همه می­توانند زبان حال عموم گردند و درد و رنج­های مردم را بیان کنند. حکیم سنایی که معاصر سلطان مسعودبن ابراهیم، بهرامشاه بن مسعود و سلطان سنجربن ملکشاه بود، از نزدیک، ناهنجاریها را لمس کرده و با تازیانه سلوک، برگرده­ی حاکمان عصر، کوبیده است و در آثارش، هر جا که فرصت یافته، به اعتراض پرداخته و زشتیها را افشاء کرده است. فریاد اعتراض او انعکاس احوال بد زمانه و نمایانگر تاریکی نظام طبقاتی است. از دیدگاه حکیم سنایی، بدترین موجودات روی زمین آنهایی هستند که در آزار بی­گناهان می­کوشند و حقوق دیگران را زیر پا می­گذاردند.

من ندانم ز جمله­ی اشرار
هر که اندر جهان ستم جویند

 

پر گناهی چوبی گناه آزار
درد دیوان آدمی رویند
  ( سنایی، 1377: 397)

دردهای سیاسی در دیوان و حدیقه­ی سنایی

شیوه­های مبارزاتی حکیم سنایی متفاوت است:

مبارزه مستقیم:

حکیم سنایی، در ظلم ستیزانه ترین قصیده­اش که در تاریخ شعر فارسی، کم نظیر است، مستقیماً رویاروی مظالم حکّام عصر ایستادگی کرده و می­گوید:

ای خداوندان مال! الاعتبار الاعتبار
سر به خاک آورد امروز آنکه افسر داشت دی
گر مخالف خواهی ای مهدی بیا درآر از آسمان!
یک طپانچه­ی مرگ وزین مردار خواران، یک جهان

 

ای خدا خوانان قال! الاعتذار الاعتذار!
تن به دوزخ برد امسال، آنکه گردن بود پار
ور موافق خواهی ای دّجال یک ره سر برآر
یک صدای صور وزین فرعون طبعان، صدهزار
   (سنایی، 1380: 184- 182)

 

متن کامل این مقاله که در شانزده صفحه تنظیم شده است را می توانید از اینجا خریداری کنید!

 

برچسب ها : , , , , , , ,